Żaluzje i rolety pracują codziennie, a o ich konserwacji przypominamy sobie zwykle dopiero wtedy, gdy zaczną zgrzytać albo się zaciną. Tymczasem kilka prostych czynności wykonywanych raz na kilka miesięcy wystarczy, by działały cicho i służyły przez lata. Podpowiadamy, jak je czyścić zależnie od materiału, naprawić sznurek i bezpiecznie nasmarować mechanizm.
Jak czyścić żaluzje i rolety w zależności od materiału
Zanim sięgniesz po wodę i detergent, sprawdź, z czego wykonano zasłonę, i zajrzyj do instrukcji producenta, jeśli ją masz. Nie każdy materiał znosi wilgoć, a zbyt mocny środek potrafi odbarwić lub zmatowić powierzchnię. Na początek zawsze wypróbuj preparat w mało widocznym miejscu.
Żaluzje poziome z aluminium lub PVC
- Zamknij lamele i przejedź po nich miękką szczotką do kurzu, ściereczką z mikrofibry albo odkurzaczem z miękką końcówką.
- Obróć lamele na drugą stronę i powtórz czynność.
- Tłuste zabrudzenia, np. w kuchni, zetrzyj wilgotną ściereczką z niewielką ilością łagodnego płynu do naczyń.
- Na koniec przetrzyj lamele do sucha, żeby nie zostały zacieki.
Rolety tkaninowe i plisowane
Tkaniny najlepiej odkurzać na małej mocy lub delikatnie omiatać szczotką. Plamy usuwaj punktowo, lekko zwilżoną ściereczką, bez tarcia i bez moczenia całego materiału. Wiele rolet nie wytrzymuje prania ani nadmiernego nasiąkania, bo mogą się odkształcić lub zostawić smugi.
Żaluzje drewniane i bambusowe
Drewno nie lubi wody. Wystarczy odkurzanie i przetarcie lekko wilgotną, dobrze wyciśniętą ściereczką, a potem natychmiastowe wytarcie do sucha. Unikaj mocnych środków chemicznych, które mogą zmienić kolor lub zniszczyć lakier.
Rolety zewnętrzne
Listwy rolet zewnętrznych można umyć wodą z łagodnym detergentem i miękką szczotką, a następnie spłukać. Strumień o dużym ciśnieniu kieruj ostrożnie i z daleka, bo może uszkodzić uszczelki lub wypchnąć listwy z prowadnic. Nie zapomnij o prowadnicach: wyczyść z nich piach, liście i martwe owady.
Naprawa sznurków w żaluzjach
Najczęstsza usterka to przetarty lub zerwany sznurek do podnoszenia albo sznurek, który wysunął się z mechanizmu. Zanim zaczniesz, zdejmij żaluzję z uchwytów i połóż ją na płaskiej powierzchni. Dobrze też zrobić zdjęcie przebiegu sznurka, bo ułatwi to montaż.
- Zdejmij zaślepki z dolnej listwy i rozwiąż węzeł, który zatrzymuje sznurek.
- Wyciągnij stary sznurek przez otwory w lamelach i mechanizmie w karniszu, zapamiętując jego przebieg.
- Do wiązania nowego sznurka do starego użyj cienkiego drutu lub igły. Dzięki temu łatwiej przeciągniesz go tą samą drogą.
- Przewlecz nowy sznurek przez wszystkie otwory i mechanizm blokujący, a potem zawiąż stabilny węzeł w dolnej listwie.
- Zamontuj zaślepki, zawieś żaluzję i sprawdź, czy podnosi się równo oraz czy blokada trzyma.
Dobierz sznurek o takiej samej grubości jak oryginalny. Zbyt gruby będzie się zaciskał w mechanizmie, a zbyt cienki szybko się przetrze. Jeśli lamele wiszą nierówno, często wystarczy poprawić długość sznurka po obu stronach albo ułożenie drabinek, czyli cienkich taśm lub sznurków podtrzymujących lamele.
W przypadku rolet z łańcuszkiem lub taśmą zewnętrzną wymiana elementu bywa trudniejsza, bo wymaga dostępu do wnętrza skrzynki. Jeśli w grę wchodzą sprężyny albo silnik, lepiej skorzystać z pomocy serwisu.
Bezpieczeństwo dzieci
Pętle sznurków i łańcuszków mogą być niebezpieczne dla małych dzieci. Zadbaj o to, by były przymocowane do ściany lub ramy okna specjalnym uchwytem albo skrócone tak, aby nie dało się ich dosięgnąć. Nie stawiaj łóżeczek ani mebli, po których dziecko mogłoby się wspiąć, tuż przy oknach z takimi elementami. Wymagania dotyczące zabezpieczeń mogą się zmieniać, więc warto sprawdzić aktualne informacje u producenta lub sprzedawcy.
Smarowanie mechanizmów
Zgrzyty, opór przy podnoszeniu i zacinanie się to częsty sygnał, że mechanizm potrzebuje konserwacji. Najpierw usuń kurz i brud, bo smar nałożony na zabrudzone elementy tylko zbije je w twardą masę.
- Wybór środka: najlepiej sprawdzają się preparaty silikonowe lub suche smary przeznaczone do drobnych mechanizmów. Gęste oleje przyciągają kurz i mogą zostawiać plamy na tkaninie.
- Gdzie smarować: w prowadnicach, przegubach i mechanizmie przechyłu lamel, przy rolkach w karniszu oraz w miejscach, gdzie metalowe elementy trą o siebie.
- Jak smarować: nanieś niewielką ilość na szmatkę lub patyczek i dopiero wtedy dotknij elementu. Dzięki temu preparat nie trafi na lamele ani materiał.
- Nadmiar: zawsze wytrzyj, a następnie kilka razy poruszaj mechanizmem, by rozprowadzić smar.
Nie smaruj elementów, które mają zatrzymywać zasłonę, np. blokad sznurka lub sprzęgieł. Zbyt śliska powierzchnia sprawi, że roleta może samoczynnie opaść.
Jak często dbać o żaluzje i rolety
Nie ma jednego sztywnego harmonogramu, bo wszystko zależy od miejsca. W kuchni i przy ruchliwej ulicy kurz i tłuszcz osadzają się szybciej niż w sypialni. Dobrym nawykiem jest:
- odkurzanie lub przecieranie na sucho co kilka tygodni,
- dokładniejsze mycie dwa–trzy razy w roku,
- przegląd sznurków, taśm i mocowań przy okazji wiosennych lub jesiennych porządków,
- smarowanie mechanizmów, gdy tylko pojawi się opór lub hałas.
Jeśli zauważysz pęknięte elementy karnisza, wyrwane uchwyty lub roletę, która nie chce się zwijać mimo czyszczenia i smarowania, nie forsuj mechanizmu. Zbyt mocne szarpanie często pogarsza sytuację. W takich przypadkach rozsądniej będzie wymienić uszkodzoną część lub poprosić o pomoc fachowca. Koszt takiej usługi bywa bardzo różny, więc przed decyzją warto porównać aktualne oferty.